1. ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಪ್ಪಾ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
2. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಯಾವ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಸಿತವಾಯಿತು?
ಉತ್ತರ: ಸಿಂಧೂ ನದಿ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಹರಪ್ಪಾ ಸ್ಥಳವು ಇಂದಿನ ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಹರಪ್ಪಾ ನಗರವು ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
4. ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇನು?
ಉತ್ತರ: ಮಡಿದವರ ದಿಬ್ಬ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮಡಿದವರ ದಿಬ್ಬ" ಅಥವಾ "ಮೃತರ ದಿಬ್ಬ" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
5. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದದು?
ಉತ್ತರ: ಕಂಚಿನ ಯುಗ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರೌಢ ಹಂತವು ಕಂಚಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನಂತಹ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
6. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಸರಿಯಾದ ಗುಂಪು ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಹರಪ್ಪಾ, ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋ, ಲೋಥಲ್, ಕಾಳಿಬಂಗನ್
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ, ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋ, ಲೋಥಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಬಂಗನ್ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.
7. ಲೋಥಾಲ್ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಗುಜರಾತ್
ವಿವರಣೆ: ಲೋಥಾಲ್ ಇಂದಿನ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹರಪ್ಪಾ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಬಂದರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು.
8. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಸಿಂಧೂ ಲಿಪಿ
ವಿವರಣೆ: ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಲಿಪಿಯ ಗುರುತುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
9. ಹರಪ್ಪಾ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಕೃಷಿ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಗೋಧಿ, ಜೋಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವೂ ನಡೆದಿತ್ತು.
10. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಬೇಯಿಸಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಗಾತ್ರದ ಬೇಯಿಸಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಗಳು, ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
11. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿನ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ.
12. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಯೋಜಿತ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಒಳಚರಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿತ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
13. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಬೃಹತ್ ಸ್ನಾನಗೃಹ
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಸ್ನಾನಗೃಹವು ಹರಪ್ಪಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಕೊಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
14. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದ ಬೃಹತ್ ಸ್ನಾನಗೃಹವು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ/ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ
ವಿವರಣೆ: ಬೃಹತ್ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ನಿಖರ ಉದ್ದೇಶ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿರಬಹುದೆಂದು ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
15. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು?
ಉತ್ತರ: ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಹಾಗೂ ಯೋಜಿತ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ನಗರ ಒಳಚರಂಡಿಗಳಿಗೆ ಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು.
16. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ಲೋಹವನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ?
ಉತ್ತರ: ಕಬ್ಬಿಣ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರೌಢ ಹರಪ್ಪಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ, ಕಂಚು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರೌಢ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಲ್ಲ.
17. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ಲೋಹಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚು
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ಜನರು ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನಿಂದ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
18. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂದರು ನಗರ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಲೋಥಾಲ್
ವಿವರಣೆ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಲೋಥಾಲ್ ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
19. ಲೋಥಾಲ್ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ (Dockyard)
ವಿವರಣೆ: ಲೋಥಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಆಯತಾಕಾರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಡಾಕ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಲೋಥಾಲ್‌ನ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
20. ಕಾಳಿಬಂಗನ್ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ರಾಜಸ್ಥಾನ
ವಿವರಣೆ: ಕಾಳಿಬಂಗನ್ ಇಂದಿನ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹನುಮಾನ್‌ಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಘಗ್ಗರ್ ನದಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಹರಿವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹರಪ್ಪಾ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
21. ಕಾಳಿಬಂಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಯಾವುದು?
ಉತ್ತರ: ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದ ಹೊಲದ ಗುರುತುಗಳು
ವಿವರಣೆ: ಕಾಳಿಬಂಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿದ ಹೊಲದ ಗುರುತುಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಹರಪ್ಪಾ ಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
22. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ನೃತ್ಯಗಾತಿ' ಪ್ರತಿಮೆ ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಕಂಚು
ವಿವರಣೆ: ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಹರಪ್ಪಾ ಕಾಲದ ಲೋಹಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
23. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ 'ನೃತ್ಯಗಾತಿ' ಪ್ರತಿಮೆ ಯಾವ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ?
ಉತ್ತರ: ಕಂಚು
ವಿವರಣೆ: ನೃತ್ಯಗಾತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಮೆ ಕಂಚಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕಳೆದುಹೋದ ಮೇಣದ ವಿಧಾನ (lost-wax technique) ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
24. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆ' ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ
ವಿವರಣೆ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮಾನವಾಕಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮುದ್ರೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ.
25. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಯಾವುವು?
ಉತ್ತರ: ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಜೋಳ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜೋಳ/ಬಾರ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಕೃಷಿ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
26. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಹತ್ತಿ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಹತ್ತಿಯನ್ನು ನೂಲು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
27. ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮುದ್ರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು?
ಉತ್ತರ: ಸ್ಟಿಯಾಟೈಟ್ (Soapstone)
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ಮುದ್ರೆಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಸ್ಟಿಯಾಟೈಟ್ ಅಥವಾ ಸೋಪ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂ ಲಿಪಿಯ ಗುರುತುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
28. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು?
ಉತ್ತರ: ಏಕಶೃಂಗಿ ಪ್ರಾಣಿ (Unicorn)
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ಮುದ್ರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕಶೃಂಗಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಲ್ಪಿತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಯೂನಿಕಾರ್ನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ನಿಖರ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
29. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಇದ್ದವು?
ಉತ್ತರ: ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಲಂಬವಾಗಿ ಜಾಲರಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಗರಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಲಂಬವಾಗಿ ಸೇರುವ ಜಾಲರಿಯ ಮಾದರಿಯ ಯೋಜನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
30. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅವನತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವ ಕಾರಣವನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ಉತ್ತರ: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ
ವಿವರಣೆ: ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ನದಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ, ಪರಿಸರದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
31. ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವನ್ನು 1921ರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು?
ಉತ್ತರ: ದಯಾರಾಮ್ ಸಾಹ್ನಿ
ವಿವರಣೆ: 1921ರಲ್ಲಿ ದಯಾರಾಮ್ ಸಾಹ್ನಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹರಪ್ಪಾ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಈ ತಾಣವು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
32. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋವನ್ನು 1922ರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು/ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರು?
ಉತ್ತರ: ರಾಖಾಲ್ದಾಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ವಿವರಣೆ: 1922ರಲ್ಲಿ ರಾಖಾಲ್ದಾಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯವು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.