ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ
Prehistoric Karnataka – ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಲೋಹಯುಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ಆಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ – ಪರಿಚಯ
ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹಿಂದಿನ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಶಾಸನಗಳು ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಬಂಡೆಯ ಆಶ್ರಯಗಳು, ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳು, ಸಮಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಶಿಲಾಯುಗಗಳ ಕ್ರಮ, ಮಾನವನ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭ, ಪಶುಪಾಲನೆ, ಲೋಹದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಗಳು
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
- ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು
- ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯ ಆಶ್ರಯಗಳು
- ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು
- ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳು
- ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು
- ಸಮಾಧಿ ರಚನೆಗಳು
- ಲೋಹದ ಉಪಕರಣಗಳು
- ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ವಸ್ತುಗಳು
ಶಿಲಾಯುಗ
ಮಾನವನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವನ್ನು ಶಿಲಾಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಲಾಯುಗದ ಹಂತಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲಾಯುಗವನ್ನು ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗ, ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗ (Paleolithic Age)
ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗವು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಕಲ್ಲಿನ ಸರಳ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ
- ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು
- ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
- ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ
- ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ
- ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯಗಳ ಬಳಕೆ
ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕೃಷಿ ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವನು ತನ್ನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿದ್ದನು.
ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ (Mesolithic Age)
ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ನಡುವಿನ ಪರಿವರ್ತನಾ ಹಂತವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂತು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ
- ಬೇಟೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ
- ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
- ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
- ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ವಾಸದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ನವಶಿಲಾಯುಗ (Neolithic Age)
ನವಶಿಲಾಯುಗವು ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ಸಾಗಿದನು.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮಾನವನ ಜೀವನ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಕೃಷಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
- ಪಶುಪಾಲನೆ
- ಹೊಳಪು ನೀಡಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು
- ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ
- ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಆರಂಭ
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಶುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೂದಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳು (Ash Mounds)
ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬೂದಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶುಪಾಲನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
ಬೂದಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದೆ ಪಶುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ದಹನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿರುವುದಾಗಿ ಪುರಾತತ್ವ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
- ಬೂದಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳು → ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ
- ಇವು ಪಶುಪಾಲನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ
ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ (Megalithic Culture)
ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಮಾಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಲವು ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆ
- ಸಮಾಧಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು
- ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ
- ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು
- ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆ
ಕಬ್ಬಿಣಯುಗ (Iron Age)
ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳು ಕೃಷಿ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳಗಳು
| ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಥಳ | ಪ್ರಮುಖತೆ |
|---|---|
| ಹುನಸಗಿ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶ. |
| ಸಂಗನಕಲ್ಲು | ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ವ ಕೇಂದ್ರ. |
| ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ | ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ. |
| ಪಿಕ್ಲಿಹಾಳ್ | ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪಶುಪಾಲನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳ. |
| ಟೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ | ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪುರಾತತ್ವ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳ. |
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಜೀವನ
ಆಹಾರ
ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಬೇಟೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಡು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತನಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ವಾಸಸ್ಥಳ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನವನು ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಉಪಕರಣಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕಾ ತಂತ್ರ ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೊಳಪು ನೀಡಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು.
ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನ
ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆಯತ್ತ ನಡೆದ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ
ಕೃಷಿ, ಪಶುಪಾಲನೆ, ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಳ, ಲೋಹದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮಾನವ ಸಮಾಜವು ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.
ಶಿಲಾಯುಗಗಳ ತ್ವರಿತ ಹೋಲಿಕೆ
| ಕಾಲ | ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ |
|---|---|
| ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗ | ಬೇಟೆ, ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸರಳ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು |
| ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ | ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ |
| ನವಶಿಲಾಯುಗ | ಕೃಷಿ, ಪಶುಪಾಲನೆ, ಸ್ಥಿರ ವಾಸಸ್ಥಳ |
| ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ | ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ಸಮಾಧಿಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ |
- ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ.
- ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಯುಗ → ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ.
- ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ → ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು.
- ನವಶಿಲಾಯುಗ → ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆ.
- ಕರ್ನಾಟಕದ ನವಶಿಲಾಯುಗ → ಬೂದಿ ಗುಡ್ಡೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ.
- ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ → ಸಮಾಧಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು.
- ಕಬ್ಬಿಣಯುಗ → ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ.
- ಹುನಸಗಿ → ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ.
- ಸಂಗನಕಲ್ಲು → ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳ.
- ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ → ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ.
⚡ Quick Revision
- Paleolithic → ಬೇಟೆ + ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
- Mesolithic → ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು
- Neolithic → ಕೃಷಿ + ಪಶುಪಾಲನೆ
- Ash Mounds → ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯ
- Megalithic → ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು
- Iron Age → ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆ
- Hunsgi → ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ
- Sanganakallu → ನವಶಿಲಾಯುಗ
- Brahmagiri → ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗ / ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ